Opties rechtsherstel niet-bezwaarmakers box 3

11 juli 2022

Er zijn verschillende opties bij het rechtsherstel niet-bezwaarmakers box 3. Dit schrijft staatssecetaris Van Rij in een Kamerbrief waarin hij de opties toelicht. Het kabinet wil met Prinsjesdag een besluit nemen.

Afhankelijk van de gekozen optie kan de aanvullende budgettaire impact oplopen tot € 7 miljard. Het kabinet verwacht met Prinsjesdag een keuze te maken of er rechtsherstel geboden wordt aan niet-bezwaarmakers. Na het debat met de Tweede Kamer kan daarna definitieve besluitvorming plaatsvinden. Belastingplichtigen hoeven nu nog niks te doen om in aanmerking te komen voor eventueel rechtsherstel. Dit staat in brief van staatssecretaris Van Rij die aan de Tweede Kamer wordt gestuurd.

In de brief wordt ingegaan op de mogelijke vormgeving en overwegingen bij de volgende scenario’s:

  1. Geen rechtsherstel voor niet-bezwaarmakers;

  2. Volledig rechtsherstel voor niet-bezwaarmakers; of

  3. Gedeeltelijk rechtsherstel voor niet-bezwaarmakers, waarbij verschillende mogelijkheden zijn uitgewerkt.

Scenario 1 Geen rechtsherstel

Dit scenario kan als onrechtvaardig worden beschouwd door niet-bezwaarmakers. Hoewel hun definitieve aanslag onherroepelijk vaststond op het moment van het Kerstarrest, geldt ook voor niet-bezwaarmakers dat zij belasting hebben betaald op grond van het box 3-stelsel dat in bepaalde gevallen in strijd is gebleken met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mensen (EVRM). Als hiervoor geen rechtsherstel wordt geboden kan dat leiden tot verminderd vertrouwen in de overheid, en kan dit tot veel reacties bij de Belastingdienst leiden. Ook kan dit leiden tot een toename van bezwaren in de toekomst, doordat belastingplichtigen bijvoorbeeld bij toekomstige massaal bezwaarprocedures hun rechten willen veiligstellen.

Als wordt besloten (onverplicht) rechtsherstel te bieden aan niet-bezwaarmakers wordt afbreuk gedaan aan de formele rechtskracht van besluiten. De formele rechtskracht van besluiten dient de rechtszekerheid en een afwijking daarvan moet een rechtsbasis hebben en dient goed gemotiveerd te worden, ook in de richting van mensen die wél met de formele rechtskracht van besluiten geconfronteerd worden.

Scenario 2: Volledig rechtsherstel voor niet-bezwaarmakers

Een uitbreiding van de doelgroep voor rechtsherstel met de groep niet-bezwaarmakers leidt tot een budgettaire derving van € 4,1 miljard.

In dit scenario zal meer dan de helft van het rechtsherstel terecht komen bij belastingplichtigen met vermogens boven de twee ton. In een motie heeft de Kamer opgeroepen om kleine spaarders als eerste in aanmerking te laten komen voor compensatie. In dit scenario wordt geen onderscheid gemaakt tussen grotere of kleine spaarders.

Scenario 3: Gedeeltelijk rechtsherstel

In de brief worden de volgende varianten uitgewerkt:

  1. Rechtsherstel volgens de forfaitaire spaarvariant met maximering herstelbedrag;

  2. Rechtsherstel volgens de forfaitaire spaarvariant tot een maximum aan vermogen;

  3. Uitkering vast of variabel bedrag;

  4. Verhoging heffingvrije vermogen.

Van Rij werkt de komende periode verder aan het inzichtelijk maken van de budgettaire effecten, uitvoeringsgevolgen en andere gevolgen van de verschillende opties. Het kabinet verwacht hier in augustus een keuze over te maken en de uitkomsten met Prinsjesdag te presenteren, waarna samen met de Kamer definitieve besluitvorming zal plaatsvinden. Burgers hoeven voor nu geen actie te ondernemen om in aanmerking te komen voor eventueel rechtsherstel. Dat deze keuze later valt, gaat niet ten koste van hun rechtspositie.

Bron: Kamerbrief over scenario's herstel voor niet-bezwaarmakers box 3, nr. 2022-0000186479, MvF, 08-07-2022