BelastingZaken 2011, afl. 8 - Saksische estate planning
Aflevering 8, gepubliceerd op 13-10-2011 geschreven door Philip RuysIn de uitzending van Tros Radar, afgelopen 26 september, werd het onderwerp 'overdracht ouders-kinderen' belicht. Het gaat hier om het (doorgaans) onder voorbehoud van een vruchtgebruik overdragen van de ouderlijke woning. De ouders blijven er wonen en als de langstlevende is overleden, verdampt het vruchtgebruik en hebben de kinderen de volle eigendom. Een evergreen in de fiscale adviespraktijk, die ik veelvuldig heb voorgesteld aan mijn cliënten. Die er lang niet altijd zin in hadden om te wonen in het huis dat niet meer hun eigendom is, maar dat van hun kinderen. Kennelijk had men daar in de Saksische wereld minder moeite mee, want ofschoon ik in het oosten van het land ben opgegroeid, was ik mij er eerlijk gezegd niet van bewust dat deze 'constructie' haar wortels had in het Saksische erfrecht. Wat daarvan ook zij; in moderne tijden is het de mensen toch vooral te doen om het fiscale voordeel en niet om het voortzetten van de een of andere boerentraditie. En niet te vergeten de vermogenstoets in de Wet op de bejaardenoorden, maar die bestaat allang niet meer. Een aardig voordeel, althans tot een tijdje geleden. Door het huis over te dragen onder het voorbehoud van het vruchtgebruik, groeit de waarde door het verstrijken der tijd vanzelf aan van 'bloot' naar 'vol'. Immers de dood is onvermijdelijk en dat is het moment waarop het vruchtgebruik van rechtswege eindigt. De Successiewet bevat een fictiebepaling die ervoor zorgt dat die waarde-aangroei toch wordt belast. Tot de wijziging van de wet per 1 januari 2010 kon daar relatief gemakkelijk omheen worden geadviseerd, maar dat ligt nu anders. En tot overmaat van ramp is ook een zeer begunstigende resolutie, die garandeerde dat voor de waardebepaling van hetgeen dan fictief wordt verkregen, gekeken wordt naar het moment van de overdracht en niet het moment van overlijden, zonder overgangsrecht ingetrokken. De Raad van State had juist geadviseerd die regeling in de wet te verankeren. Reparatie is wel mogelijk, maar niet zonder deskundig advies. Om een lang verhaal kort te maken; doorgaans zal het beste advies zijn de vruchtgebruiksituatie te beëindigen en een huurovereenkomst aan te gaan. Maar dat wisten we natuurlijk al?